แพลตฟอร์มภายในควรรับผิดชอบงานถึงตรงไหน

สมมติทีมพัฒนาผลิตภัณฑ์กำลังทดสอบฟีเจอร์ใหม่และต้องการฐานข้อมูลแยกจากระบบใช้งานจริง นักพัฒนารู้ว่าจะทดสอบอะไร แต่ยังต้องตามหาว่าใครเปิดฐานข้อมูลให้ ขอสิทธิจากไหน และเมื่อทดสอบเสร็จใครจะลบของที่ไม่ใช้แล้ว

ถ้าเราเริ่มออกแบบแพลตฟอร์มจากคำขอนี้ คำถามแรกของผมคือ บริการที่เรารับผิดชอบเริ่มและจบตรงไหน การมีปุ่มขอฐานข้อมูลช่วยได้เพียงบางส่วน ผู้ใช้ยังต้องรู้ว่ากำลังได้อะไร และเมื่อมีปัญหาจะไปหาใคร

ซีรีส์นี้ใช้ทีมซอฟต์แวร์สมมติและบริการฐานข้อมูลทดสอบหนึ่งบริการตลอดทั้งสามตอน เริ่มจากตกลงขอบเขต ทำให้ใช้ได้ตั้งแต่ขอจนเลิกใช้ แล้วค่อยพิจารณาว่าควรขยายต่อหรือไม่ หากต้องการภาพรวมเรื่องการเริ่มลงทุน อ่านประกอบได้จาก จากโค้ดที่ AI เขียน สู่ระบบที่ทีมรับผิดชอบ

อ่านภาพแพลตฟอร์มผ่านคนที่ต้องใช้งาน

CNCF Platforms White Paper ชวนมองแพลตฟอร์มจากความต้องการของผู้ใช้ภายใน โดยแยกประสบการณ์ที่ผู้ใช้ได้รับออกจากผู้ให้บริการเบื้องหลัง ทีมแพลตฟอร์มจึงอาจประกอบบริการที่มีอยู่ให้ใช้ร่วมกันได้ แทนการสร้างทุกอย่างเอง

เลื่อนภาพซ้ายขวาเพื่อดูรายละเอียด หรือเปิดภาพขนาดเต็ม

ผมอ่านภาพนี้จากงานของคนด้านบนลงมา ทีมผลิตภัณฑ์อยากทดสอบฟีเจอร์ จึงใช้เอกสาร แม่แบบ หรือคำสั่งที่เข้าใจได้เพื่อขอสิ่งที่ต้องการ ส่วนข้างล่างมีทั้งระบบข้อมูล สิทธิ และบริการพื้นฐานที่ต้องทำงานร่วมกัน ในภาพยังมีงานรับส่งข้อความ เก็บชุดซอฟต์แวร์ ตรวจความปลอดภัยและกติกา ทำ build ทดสอบและส่งมอบ ตลอดจนติดตามการทำงานของระบบ ภาพช่วยให้เราเห็นความสัมพันธ์ แต่ไม่ได้บอกว่าทีมสมมติต้องสร้างทุกกล่องในภาพก่อนเริ่มใช้บริการ

เมื่อกลับมาที่ฐานข้อมูลทดสอบ ผู้ใช้อาจต้องการเพียงชนิดฐานข้อมูลที่รองรับ วิธีเชื่อมต่อ และวิธีจบงาน ขณะที่เบื้องหลังต้องจัดการเรื่องที่ผู้ใช้ไม่ควรตามแก้ทีละจุดเอง เช่น คำขอที่ล้มเหลว สิทธิที่ออกให้ และทรัพยากรที่ยังคิดค่าใช้บริการอยู่

ให้คำว่าเจ้าของบริการมีความหมายตรงกัน

ในเรื่องสมมตินี้ ผมจะแยกความรับผิดชอบของทีมผลิตภัณฑ์ คนดูแลบริการแพลตฟอร์ม และผู้ให้บริการฐานข้อมูลออกจากกัน ชื่อเหล่านี้เป็นบทบาท ไม่ได้บังคับว่าต้องตั้งทีมใหม่ตามจำนวนช่อง คนกลุ่มเดียวอาจทำหลายหน้าที่ได้ แต่ยังต้องรู้ว่างานใดมีใครรับผิดชอบและตรวจอย่างไรตามความเสี่ยง

ตัวอย่างเช่น ผู้ให้บริการอาจดูแลเครื่องและซอฟต์แวร์ฐานข้อมูลบางส่วนให้ แต่ไม่ได้แปลว่าจะเลือกข้อมูลทดสอบที่เหมาะสมให้เรา หรือรู้ว่าบัญชีผู้ใช้ใดควรเห็นข้อมูลใด ผมจึงอยากให้คำอธิบายบริการบอกทั้งสิ่งที่รับดูแลและสิ่งที่ผู้ขอยังต้องทำ

เขียนสิ่งที่ผู้ใช้คาดหวังได้ ก่อนเลือกหน้าจอ

ผมจะให้ทีมลองเขียนคำอธิบายบริการที่อ่านจบแล้วลงมือได้ เช่น ฐานข้อมูลนี้มีไว้สำหรับทดสอบแบบใด รองรับการเชื่อมต่อจากส่วนไหน ใครมีสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลลับสำหรับเชื่อมต่อ และการลบมีผลกับอะไรบ้าง ถ้ายังตอบไม่ได้ การเลือกทำ portal หรือ API ก็ยังไม่ช่วยให้ความคาดหวังชัดขึ้น

ส่วนเวลาที่จะได้ใช้ การแจ้งสถานะ และวิธีขอความช่วยเหลือควรสอดคล้องกับสิ่งที่ทีมดูแลได้จริง จะเริ่มจากขั้นตอนที่มีคนช่วยบางช่วงก็ได้ แต่ต้องบอกตรง ๆ ว่าส่วนใดยังรอคนทำ ไม่เรียกแบบฟอร์มที่ส่งต่อเป็นคิวงานว่าเสร็จแบบอัตโนมัติแล้ว

คำอธิบายนี้ยังช่วยคุยเรื่องข้อยกเว้นได้ ถ้าบางงานต้องใช้ฐานข้อมูลหรือข้อกำหนดต่างจากที่รองรับ ผู้ใช้ควรรู้ว่าจะหารือกับใครและต้องดูแลอะไรเพิ่ม การมีบริการมาตรฐานไม่จำเป็นต้องทำให้ทุกงานมีรูปแบบเหมือนกัน

ก่อนทำปุ่มขอฐานข้อมูล

ตอนนี้ทีมสมมติยังไม่ได้ตัดสินใจซื้อระบบใหม่ สิ่งที่ได้ก่อนคือบริการทดสอบที่มีผู้ใช้ชัด มีสิ่งที่รับดูแล และมีงานที่ต้องประสานกับผู้ให้บริการเบื้องหลัง การตกลงขอบเขตนี้ช่วยให้เลือกได้ว่าควรเชื่อมเครื่องมือที่มีอยู่ตรงไหน และส่วนใดต้องทดลองเพิ่ม

ที่มาและขอบเขต

ภาพและแนวคิดตั้งต้นมาจาก CNCF Platforms White Paper ส่วนทีมผลิตภัณฑ์ บริการฐานข้อมูลทดสอบ การแบ่งงาน และข้อเสนอในบทความเป็นกรณีสมมติที่สร้างขึ้นเพื่อคิดต่อ ไม่ใช่ผลใช้งานหรือกรณีศึกษาขององค์กรจริง